Sau khi đọc blog của tôi về điều trẻ em cần, một người mẹ viết cho tôi: “Dường như thầy KHÔNG khuyên trẻ em học lập trình máy tính. Cách tốt nhất để nuôi dạy trẻ em thành công trong cuộc Cách mạng công nghiệp thứ tư này là gi? Xin thầy lời khuyên.”
Đáp: “Mọi bố mẹ đều muốn con họ thành công và có những ý kiến khác nhau. Trường ngôn ngữ khuyên các bố mẹ để con họ học ngoại ngữ. Trường viết mã khuyên các bố mẹ cho con họ tới học cách viết mã v.v. Tuy nhiên, là bố mẹ, chính trách nhiệm của các bạn là nuôi dạy con mình, KHÔNG phải là ai đó khác. Theo ý kiến tôi, con bạn học tốt nhất là từ bạn, chúng muốn giống như bạn, kết nối với bạn và dành thời gian với bạn. Nếu bạn bận rộn và không dành thời gian với chúng, con các bạn sẽ không thể xây dựng được kết nối đó cho nên chúng sẽ kết nối với ai đó khác, có thể là nhân vật nào đó trên chương trình tivi, hay trò chơi video. Nếu bạn không hạnh phúc và căng thẳng mọi lúc, con các bạn sẽ biết điều đó từ bạn và trở nên căng thẳng và giận. Bất kì cái gì bạn làm ở nhà, con bạn sẽ học từ bạn. Bất kì cái gì bạn đối xử với người khác, con bạn cũng học đối xử với họ như bạn.”
Theo Ts. Jean Piaget, một nhà tâm lí học nổi tiếng, bố mẹ chăm nom và yêu thương, người đầu tư thời gian cùng con họ nhiều khả năng có con cái thành công. Ts. Piaget đã tiến hành nhiều khảo cứu về hành vi của trẻ em. Ông ấy đã hỏi hàng nghìn đứa trẻ cùng câu hỏi: “Nếu cháu có ước muốn về bố mẹ cháu, nó sẽ là gì?” Câu trả lời bao giờ cũng như nhau: “Cháu ước bố mẹ cháu ít bận rộn hơn và có nhiều thời gian hơn với cháu.” Khảo cứu này được tiến hành ở nhiều nước châu Âu, châu Phi, và châu Á. Câu trả lời bao giờ cũng là như nhau. Trẻ em muốn có nhiều thời gian hơn cùng bố mẹ chúng. Chúng không đòi hỏi bố mẹ phải mua đồ chơi cho chúng, mua quần áo hay các thứ khác mà CHỈ VỀ THỜI GIAN. Ông ấy kết luận: “Bao nhiêu bố mẹ hiểu điều này? Bao nhiêu bố mẹ biết điều con họ thực sự muốn? Bao nhiêu bố mẹ cho con họ vào các trường đặc biệt để học viết mã, âm nhạc, múa, ngoại ngữ hay toán để chắc chúng sẽ thành công mà không biết nhu cầu thực của những đứa trẻ nhỏ này?”
Một trong những lời khuyên của Ts. Piaget dành cho các bố mẹ là đọc sách cùng con nhỏ của họ. Tuy nhiên, việc đọc phải không dừng lại khi sách đến chỗ kết thúc mà các bố mẹ nên có thảo luận nhỏ cùng con họ về cuốn sách, câu chuyện, bài học, tốt hay xấu, và điều chúng có thể học được từ cuốn sách này. Trẻ nhỏ (2 tới 4 tuổi) chú yếu thích chuyện cổ tích. Trẻ em từ 5 tới 8 tuổi thường ưa thích các chủ để khác như con vật, khủng long, và chuyện cổ tích lịch sử. Trẻ em từ 7 tới 10 tuổi bắt đầu có mối quan tâm riêng, và chúng có thể yêu cầu những kiểu sách khác. Tuy nhiên, các bố mẹ có thể chọn lọc các sách giáo dục đúng cho con họ. Điều quan trọng KHÔNG phải là về nội dung mà là thảo luận sau đó, chỗ họ có thể khuyến khích con họ nghĩ, phân tích, hiểu các vấn đề đạo đức, và rút ra kết luận. Ts. Piaget nói: “Đây là chỗ giáo dục thực xảy ra, chỗ các bố mẹ giúp con họ thăm dò, khám phá, và xây dựng mối quan tâm của chúng vào việc học. Nó cũng là nền tảng cho tò mò thêm và việc học sâu hơn khi chúng lớn lên.”
Một lời khuyên hay nhất khác của Ts. David Code, một nhà tâm lí trẻ em nổi tiếng khác, là: “Để nuôi dạy trẻ em thành công, đặt ưu tiên vào hôn nhân của bạn trước hết.” Ông ấy giải thích: “Các gia đình hội tụ quá nhiều vào con cái họ thường tạo ra những bố mẹ lo âu, mệt lử, điều đưa tới những đứa con đòi hỏi và hư. Nhiều bố mẹ quá nhanh chóng hi sinh hôn nhân của họ cho con họ bằng việc dành mọi thời gian để đưa con đi học từ trường nọ sang trường kia, từ học kèm toán tới hoạt động thể thao và con họ không bao giờ dành thời gian Ở NHÀ nơi chúng xây dựng mối quan hệ với bố mẹ chúng. Khi bố mẹ mệt mỏi và kiệt sức dễ dàng lâm vào tranh luận và cãi cọ và con họ thường trở nên bị căng thẳng và buồn phiền. Ông ấy kết luận: “Món quà lớn nhất bố mẹ có thể cho con họ là có hôn nhân hạnh phúc tại NHÀ cùng con cái họ.”
“Trẻ em theo bản chất rất tò mò, chúng bao giờ cũng muốn biết nhiều hơn. Khi chúng có câu hỏi, bố mẹ nên cho chúng sự chú ý vì trao đổi là rất quan trọng nếu bạn muốn chúng hạnh phúc và thành công. Cách tốt nhất để làm điều này là cho chúng sự chú ý đầy đủ bất kì khi nào chúng nói với bạn. Điều này có nghĩa là gạt sang bên các báo chí, sách vở, thiết bị điện tử, chương trình ti vi của bạn và thực sự lắng nghe điều chúng phải nói và trả lời chúng với sự chăm chú nhất của bạn, điều sẽ khuyến khích con bạn học nhiều hơn từ bạn.”
“Tôi KHÔNG phải là người có thẩm quyền trong giáo dục trẻ em nhưng là một giáo sư về công nghệ, tôi hiểu rằng một số người trong các bạn lo nghĩ về cuộc Cách mạng công nghiệp thứ tư và điều nó đem lại. Sự kiện là công nghệ thay đổi nhanh chóng và đến lúc con lớn lên, trong mười hay mười lăm năm nữa, tôi chắc rằng công nghệ sẽ khác với hôm nay. Các thiết bị tính toán và ngôn ngữ lập trình sẽ khác với hôm nay. ĐỪNG sợ rằng con bạn không thể viết mã được bây giờ hay không thể nói được tiếng nước ngoài bây giờ. Chúng vẫn có nhiều thời gian để học. Nhưng chúng chỉ có thời gian rất ngắn dành ra với bạn, cho nên tận dụng ưu thế của thời gian quí giá này để dành cho chúng và dạy chúng điều chúng cần để cho chúng có thể lớn lên là người đạo đức, có trách nhiệm và trung thực, người có thể đóng góp cho xã hội chúng ta và cho nhân loại.”
—English version—
Teaching Children
After reading my blog about what children need, a mother wrote to me: “It seems that you do NOT recommend children to learn computer programming. What is the best way to raise successful children in this Fourth Industrial Revolution? Please advise.”
Answer: “Every parent wants their children to be successful and there are different opinions. Language schools advise parents to have their children to learn a foreign language. Coding schools recommend parents to send their children to learn how to code etc. However, as a parent, it is your responsibility to raise your children, NOT somebody else. In my opinion, your children learn best from you, they want to be like you, to connect with you and spend time with you. If you are busy and do not spend time with them, your children will not be able to build that connection so they will connect with somebody else, maybe some characters from the TV shows, or the video games. If you are unhappy and stresses all the time, your children will learn that from you and become stressful and anger. Whatever you do at home, your children will learn from you. Whatever you treat others, your children also learn to treat them just like you.”
“According to Dr. Jean Piaget, a famous psychologist, a caring and loving parents who invest in time with their children are more likely to have successful children. Dr. Piaget has conducted many studies on children behavior. He asked thousands of children the same question: “If you have one wish about your parents, what would it be?” The answer is always the same: “I wish my parents are less busy and spend more time with me.” This study is conducted in several countries in Europe, Africa, and Asia. The answer is always the same. Children want to spend more time with their parents. They did not ask their parents to buy them toys, clothes or other things but ONLY TIME. He concluded: “How many parents understand this? How many parents know what their children really want? How many parents would rather send their children to special schools to learn coding, music, dance, foreign languages, or math to make sure they will be successful without knowing the real needs of these young children?
One of the advice from Dr. Piaget is for parents to read books with young children. However, reading should not stop when the book ends but parents should have a brief discussion with their children about the book, the story, the lessons, good or bad, and what they can learn from the book. Young children (2 to 4) prefer mostly fairy tales. Children from 5 to 8 often prefer other topics such as animals, dinosaurs, and historical tales. Children from 7 to 10 begin to have their own interests, and they may ask for different types of books. However, parents can select the right educational books for their children. The important is NOT about the content but the discussion afterward where they encourage their children to think, to analyze, to understand the morals, and draw a conclusion. Dr. Piaget said: “This is where a real education is, where parents help their children to explore, to discover, and to build their interest in learning. It is also the foundation for more curiosity and deeper learning of children when they grow up.”
Another best advice from Dr. David Code, another famous children psychologist is: “To raise successful children, put priority in your marriage first.” He explained: “Families focus too much on children often create anxious, exhausted parents which lead to the demanding and spoiled children. Many parents are too quick to sacrifice their marriages for their children by spending all their time to take children from one school to another school, from math tutorial to sport activities and children never spend time AT HOME where they build a relationship with their parents. When parents are tired and exhaust it is easy to get into arguments and fights and their children often become stressed and depressed. He concluded: “The greatest gift parents can give your children is to have a happy marriage at HOME with their children.”
“Children by nature are very curious, they always want to know more. When they have questions, parents should give them the most attention because communication is very important if you want them to be happy and successful. The best way to do this is to give them your full attention whenever they speak to you. This means putting aside your newspapers, your book, your electronic devices, your TV show and really listening to what they have to say and answer them with your best attention, which will encourage your children to learn more from you.”
“I am NOT an authority in child education but as a professor in technology, I understand that some of you are worried about the Fourth Industrial Revolution and what it brings. The fact is technologies change fast and by the time your children grow up, in the next ten or fifteen years, I am sure that technologies will be different from today. Computer devices and programming languages will be different from today. Do NOT be afraid that your children cannot code now or cannot speak a foreign language now. They still have plenty of time to learn. But they only have a very short time to spend with you so take advantage of this precious time to spend with them and teach them what they need so they can grow up to be an ethical, responsible, and honest person who can contribute to our society and humanities.”