Skip to content

Học liên tục là mục đích

Theo một báo cáo toàn cầu, trong mười năm tới, quãng 300 triệu công nhân sẽ mất việc làm của họ do tự động hoá. Phần lớn việc làm yêu cầu lao động thủ công sẽ bị thay thế hoàn toàn bởi máy móc. Việc làm văn phòng giải quyết với xử lí dữ liệu như kế toán, ngân hàng, tài chính và xử lí giấy tờ cũng sẽ được thay thế bằng phần mềm trí khôn nhân tạo.

Báo cáo này cảnh báo rằng để giữ được việc làm của mình, mọi công nhân đều phải được đào tạo lại trong các lĩnh vực khác, phần lớn là kĩ thuật, nếu không họ sẽ bị thất nghiệp trong phần đời còn lại của họ. Quan niệm của mọi người về đi học trong 20 năm đầu của đời họ và làm việc 40 năm tiếp đó trong một việc làm là lỗi thời hoàn toàn. Do đó, hệ thống giáo dục phải được thiết kế lại hoàn toàn để thúc đẩy học liên tục và đào tạo trong suốt cuộc đời của một người. Hệ thống giáo dục hiện thời hội tụ vào việc thi đỗ kì thi và có được bằng cấp sẽ KHÔNG có tác dụng trong thị trường việc làm nơi tri thức và kĩ năng được coi là có giá trị hơn bằng cấp, và phần lớn các công ti sẽ sớm thuê nhân viên dựa trên nhu cầu kĩ năng của họ, không dựa trên bằng cấp mà các trường ban hành.

Mặc cho thách thức này, nhiều hệ thống giáo dục vẫn còn đứng im hay chậm thay đổi, điều thúc đẩy học sinh hoặc chuyển sang hệ thống giáo dục khác hoặc rời khỏi nước để tìm kiếm đào tạo của họ ở những chỗ khác. Trong khi công nghệ làm thay đổi nhiều thứ, và phá huỷ nhiều việc làm, nó cũng tạo ra nhiều việc làm mới và hiện thời, có nhiều việc làm kĩ thuật đang mở ra hơn là cung cấp. Năm mươi năm trước, việc đưa vào máy tính cá nhân đã xoá bỏ đi một số việc làm, nó đã tạo ra nhiều việc làm hơn về sau và thậm chí đã tạo ra ngành công nghiệp mới đang bùng nở ngày nay. Những công nhân sẵn lòng học kĩ năng tính toán mới đã có khả năng tìm ra việc làm mới và việc làm trả lương tốt hơn. Chẳng hạn, phần mềm là một trong những việc làm được trả lương cao nhất ngày nay. Mặc cho đe doạ của robots đang lấy đi nhiều việc làm chế tạo và nhiều công việc đang được tự động hoá, có thiếu hụt nghiêm trọng các việc làm kĩ thuật như người xây dựng robots và việc làm sửa chữa robots. Phần lớn những việc làm này đều được trả lương cao hơn những việc làm chúng thay thế. Tháng trước, một quan chức điều hành công ti robot tuyên bố: “Sẽ có đủ việc làm cho mọi người trong mười năm tới nếu họ hoặc học về robotics hoặc học là kĩ thuật viên sửa chữa robots.”

Thay đổi trong thị trường việc làm toàn cầu sẽ là thách thức chính cho nhiều nước đang phát triển, cũng như cho Trung Quốc và Ấn Độ với số lớn thanh niên thất nghiệp với đào tạo giáo dục tối thiểu do hệ thống giáo dục cổ của họ. Ngày nay nhiều trong số các nhà chế tạo và cơ xưởng của họ đang được tự động hoá, số công nhân khổng lồ đang bị sa thải, hệ thống giáo dục của họ vẫn còn không khác, không có bất kì dấu hiệu nào của thay đổi. Sớm hay muộn, mọi việc làm sẽ yêu cầu tri thức và kĩ năng kĩ thuật nào đó, và hệ thống giáo dục sẽ phải thay đổi nhưng làm sao chúng ta có thể thay đổi tư duy của học sinh từ thi đỗ kì thi, có được bằng cấp để trở thành người học cả đời?

Vài năm trước, khi tôi dạy ở châu Á, tôi đã nêu vấn đề về học liên tục nhưng đối diện với các câu hỏi từ học sinh: “Thầy ngụ ý gì khi chúng em phải học nhiều hơn sau khi có bằng?” “Tại sao em cần học sau khi có việc làm?”, “Em đã dành 20 năm trong trường học và gần như kết thúc gánh nặng này nhưng thầy bảo em rằng em phải học nữa sao?” Tôi giải thích: “Công nghệ thay đổi nhanh chóng, điều em biết bây giờ có thể không được cần tới trong tương lai. Nhiều việc làm sẽ bị thay thế bởi phần mềm khôn hơn, tốt hơn. Có tri thức nào đó là không đủ nhưng các em sẽ phải giữ song hành với thay đổi. Điều các em cần là trở thành người học cả đời, mỗi lúc kĩ năng nào đó là lỗi thời, các em phải học kĩ năng mới để giữ việc làm của các em. Tuy nhiên, với nhiều học sinh, giáo dục là “gánh nặng” mà họ phải chịu đựng trong nhiều năm và quan niệm về học liên tục là cái gì đó họ không thể chấp nhận được.  Một sinh viên xúc động bảo tôi: “Thầy có biết em đã phải dành bao nhiêu thời gian trong ngày để học không? Thầy có biết em phải thi đỗ bao nhiêu kì thi để đạt tới giai đoạn giáo dục này không? Thầy có biết gia đình em phải chịu khổ bao nhiêu để hỗ trợ cho em và bây giờ em gần tốt nghiệp thế rồi thầy bảo em rằng em sẽ phải học thêm, nghiên cứu thêm? Thầy có ra ngoài tâm trí thầy không?”

Làm sao bạn có thể thuyết phục cả học sinh và thầy giáo rằng hệ thống giáo dục của họ về “truyền thụ tri thức bằng nhiều bài kiểm tra, thi để xác định chất lượng ở mức nào đó rồi dừng học khi họ đạt tới mức nào đó” phải thay đổi thành hệ thống mới của việc học liên tục và không bao giờ dừng? Làm sao bạn có thể thuyết phục học sinh rằng họ phải phát triển khả năng học và thích nghi với thay đổi của nhu cầu toàn cầu?  Làn sao bạn thuyết phục các thầy giáo rằng vai trò của họ phải chuyển từ “dạy và kiểm tra học sinh” sang “hướng dẫn và hỗ trợ” học sinh trên việc học liên tục riêng của họ?

 

—English version—

 

Continuous learning is the goal

According to a global report, in the next ten years, about 300 million workers will lose their job due to automation. Most jobs that require labor will be completely replaced by machines. Office jobs dealing with data processing such as accounting, banking, finance, and paperwork processing will also be replaced by artificial intelligence software.

The report warned that in order to keep their job, all workers must be re-trained in different fields, mostly technical, else they will be unemployed for the rest of their lives. The concept of people go to school for the first 20 years of their life and work for the next 40 years in one job is completely obsolete. Therefore, the education system must be redesigned completely to promote continuous learning and training throughout the life of a person. The current education system that focuses on passing tests and getting a degree will NOT work in a job market where knowledge and skills are valued over degrees, and soon most companies will hire employees based on their skill needs, not on the degree that the school issued.

Despite this challenge, many education systems remain idle or slow to change which prompt students to either move to different education systems or leaving a country to seek their training in other places. While technology changes many things, and destroy many jobs, it also creates many new ones and currently, there are more opening technical jobs than the supply. Fifty years ago, the introduction of Personal Computers had eliminated some jobs, it created much more jobs later and even created a new industry that is booming today. Workers who were willing to learn new computing skills were able to find new jobs and better-paid jobs. For example, software is one of the highest paying jobs today. Despite the threat of robots are taking many manufacturing jobs and many works are being automated, there is a severe shortage of technical jobs such as robots builders and robots repair jobs. Most of these jobs are all higher paid than the ones that they replaced. Last month, a robot company’s  executive declared: “There will be enough jobs for everyone in the next ten years if they either study robotics or learn to be robots repair technician.”

The change in the global job market will be a major challenge for many developing countries, as well as China and India with a large population of unemployed young people with minimum education training due to their archaic education systems. Today many of their manufactures and factories are being automated, huge numbers of workers are being laid-off , their education systems remain indifferent without any sign of changing. Sooner or later, every job will require some technical knowledge and skills, and the education system will have to change but how can we change the thinking of students from passing exams, getting a degree to become lifelong learners?

A few years ago, when I teaching in Asia, I raised the issue of continuous learning but facing questions from students: “What do you mean we have to learn more after having a degree?” “Why I need to study after having a job?”, “I spend 20 years in school already and almost finish this burden but you tell me that I have to study again?” I explained: “Technology changes fast, what you know now may not be needed in the future. Many jobs will be replaced by smarter, better software. Having some knowledge is not enough but you will have to keep current with the changes. What you need is to become lifelong learners, each time some skills are obsolete, you must learn a new skill in order to keep your job. However, to many students, education is a “burden” that they must endure for many years and the concept of continuous learning is something that they could not accept.  One student emotionally told me: “Do you know how much time I have to spend to study in a day? Do you know how many exams I have to pass to reach this stage of education? Do you know how much my family has to suffer to support me and now I am almost graduate then you tell me that I will have to learn more, study more? Are you out of your mind?”

How can you convince both students and teachers that their education system of “transferring knowledge with many tests, exams to determine qualification in certain levels then stop learning when they reach a certain level.” Must change into a new system of continuous learning and never stops? How can you convince students that they must develop the ability to learn and adapt to the changing of the global demands?  How do you convince teachers that their roles must move from “teaching and testing students” to “guiding and supporting” students on their own continuous learning?