Skip to content

Câu chuyện về công ti khởi nghiệp

Tuần trước tôi tới một hội nghị công nghệ ở Detroit và gặp James Conway, một cựu sinh viên cũng đã tham dự cuộc hội nghị này. Chúng tôi quyết định ăn tối cùng nhau, và anh ấy kể cho tôi về kinh nghiệp công ti khởi nghiệp của anh ấy.

James bắt đầu: “Sau khi tốt nghiệp, em làm việc cho Microsoft như một kĩ sư phần mềm. Trong một tổ nhỏ để xây dựng công cụ cho Window, em đã học được vài điều để thành công, nhưng cuộc sống làm việc của em lại chán, cho nên em tự hỏi mình: “Mình có thể làm được cái gì?  Trong một công ti lớn, mình chỉ là mấu răng nhỏ trong động cơ rất lớn, chừng nào động cơ còn chạy tốt, mình còn an toàn. Tuy nhiên, mình còn trẻ và đầy tham vọng, mình muốn thách thức bản thân mình về cái gì đó khác đi. Sau khi lập kế hoạch cẩn thận, cùng với vài người bạn, em bắt đầu một công ti.”

“Khi em bắt đầu công ti, cuộc sống của em thay đổi hoàn toàn. Chỉ trong vài tuần, em biết được nhiều về sức ép. Thay vì đi làm và về nhà như những người khác, em ở lại trong căn hộ nhỏ với bẩy người làm việc từ mười tới mười bốn tiếng một ngày. Thay vì đi ăn trưa với tổ, em ăn “mì ăn liền” gần như mọi ngày để tiết kiệm tiền. Chúng em tự mình biết thiết lập hệ thống và cơ sở dữ liệu mà không có bất kì giúp đỡ nào. Thay vì hỏi người bán hàng và tiếp thị về xu hướng thị trường, em phải gặp khác hàng mọi tuần để biết về nhu cầu của họ. Thay vì viết báo cáo hàng tuần cho người quản lí, em phải làm tài liệu mọi thứ và đếm từng đồng đô la chúng em chi ra để chắc rằng chúng em không vượt quá ngân sách có giới hạn.”

“Nhà doanh nghiệp phải thường xuyên giám sát thị trường để nhận diện đối thủ cạnh tranh và sẵn sàng cạnh tranh. Với các thành viên tổ, việc giám sát hàng ngày là rất căng thẳng vì chúng em ở dưới sức ép khổng lồ để chắc sản phẩm của chúng em là tốt hơn người khác.  Tại Microsoft, em chưa bao giờ phải lo nghĩ về rủi ro, nhưng có công ti khởi nghiệp nghĩa là bạn phải giải quyết với rủi ro mọi ngày. Một số rủi ro kĩ thuật là dễ sửa, nhưng rủi ro tài chính là khó giải quyết hơn, và rủi ro thị trường là không thể nào dự đoán được. Là nhà doanh nghiệp, bạn biết rằng công ti khởi nghiệp kiểm soát bạn và các hoạt động hàng ngày của bạn. Khi mọi thứ thăng giáng, xúc động của bạn cũng thăng giáng theo như huyết áp của bạn. Khi chúng em sửa một vấn đề, các thành viên tổ sẽ cười to vì vui sướng, nhưng khi mọi sự mất kiểm soát, cả tổ phát điên, và xung đột cá nhân bắt đầu xảy ra.”

“Công ti khởi nghiệp phải đi nhanh vì cơ hội chỉ xảy ra một lần. Nếu bạn bỏ lỡ nó, nó mất đi. Trong mười sáu tháng làm việc cho công ti khởi nghiệp của chúng em, chúng em chưa bao giờ có thời gian để đi xem phim hay đi hò hẹn. Em không có bạn gái, nhưng những người khác thì có, và tất cả họ đều tan vỡ. Một cô gái phát khùng bảo chúng em: “Các anh toàn mất trí và làm huỷ hoại cuộc đời các anh vì điều ngu xuẩn nhất.” Các bạn em ở Microsoft cũng bảo em rằng bằng việc bỏ việc làm tốt và săn đuổi ảo tưởng, em cũng mất trí nữa.”  Chúng em phải mất hơn một năm mới phát triển được sản phẩm, nhưng chúng em không thể kiếm được nhà đầu tư nào vào điều chúng em làm. Chúng em có vài khách hàng, nhưng thu nhập của chúng em không tốt cho dù tất cả chúng em đều làm việc không lương. Đó là thời gian bạn đánh giá các thành viên tổ để xác định liệu họ vẫn còn tin vào viễn kiến của bạn hay không. Tổ tốt sẽ ở lại với bạn, không thành vấn đề cái gì xảy ra, nhưng bạn không thể mong đợi mọi người cư xử như nhau. Một số người bắt đầu đi trễ và về sớm; những người khác có cớ là bị ốm. Không thể nào giữ được tổ nguyên vẹn khi mọi sự đã không xảy ra như họ ao ước. Đó là thực tại của công ti khởi nghiệp. Nếu bất kì ai nói “công ti khởi nghiệp là dễ,” em có thể đảm bảo rằng người đó chưa bao giờ bắt đầu bất kì cái gì.”

“Mặc cho mọi rối loạn, em giữ cho bản thân em bình thản, mặc dầu bên trong, em cảm thấy như em có thể chết. Bạn em người chia sẻ cùng mơ ước của em đã bác bỏ viễn kiến của em, và một số người bắt đầu đi tìm việc làm khác. Vì em không thể giữ được họ, em phải để họ đi theo đường họ và bắt đầu tuyển người khác. Em đã quay trở lại Carnegie Mellon nhiều lần, nhưng không sinh viên nào muốn làm việc với công ti khởi nghiệp đang vật lộn vì không có tiền trong việc trao đổi lấy một mảnh của công ti.  Cố kiếm các nhà đầu tư để đầu tư tiền còn khó hơn bất kì cái gì khác mà em đối diện trong cuộc sống. Em phải xử lí với nhiều sự bác bỏ mãi cho tới khi một nhà đầu tư đồng ý cho em một số tiền chỉ để giữ công ti khởi nghiệp còn sống.”

“Nếu em ở lại với Microsoft, em sẽ không bao giờ phải lo nghĩ về bất kì cái gì. Đời em chắc sẽ tuyệt vời và em có thể có lương tốt và có thể còn biết cô gái nào đó để đi chơi vào đêm thứ bẩy. Nhưng là nhà doanh nghiệp là gian nan và đơn độc, em phải làm việc vất vả hơn bất kì người nào để vượt qua những vấn đề này. Không ai dạy em về điều này, và không ai cảnh báo cho em về điều này. Em thấy nhiều xê mi na “công ti khởi nghiệp” với hàng trăm sinh viên tham dự với giấc mơ được giầu có hay là ai đó. Không ai thậm chí nhắc tới việc bắt đầu một công ti khó khăn thế nào. Tuy nhiên, em sống với mơ ước của em mặc dầu nó ảnh hưởng tới em trong xúc động sâu sắc nhất của tâm hồn em. Em vẫn còn nhớ tới lời khuyên của thầy: “Bất kì cái gì xảy ra cũng có lí do nào đó, chừng nào em học được từ nó, em đang trưởng thành.”

Anh ấy mỉm cười: “Em biết rằng em đang học và trưởng thành. Em ở đây để giới thiệu sản phẩm của em cho những người tham dự hội nghị và hi vọng ai đó có thể quan tâm tới nó.  Mỗi năm, em đều tham dự quãng năm mươi hội nghị kĩ thuật, trên khắp thế giới, tìm khách hàng và nhà đầu tư. Cho tới giờ, em vẫn chưa thành công, nhưng em vẫn có hi vọng.”

 

—English version—

A story about Startup

Last week I went to a technology conference in Detroit and met James Conway, a former student who also attended the conference. We decided to have dinner together, and he told me about his startup experience.

James began: “After graduate, I worked for Microsoft as a software engineer. In a small team to build tools for Window, I learned a few things to be successful, but my working life was boring, so I asked myself: “What could I do?  In a large company, you are just a small cog in a very large engine, as long as the engine is running well, you are safe. However, I was young and full of ambition, I wanted to challenge myself on something difference. After carefully planning, together with a few friends, I started a company.”

“When you start a company, your life will change completely. In just a few weeks, I learned a lot about stress. Instead of going to work and come home like others, I stayed in my small apartment with seven people working ten to fourteen hours a day. Instead of going to lunch with the team, we ate “Instant noodles” almost every day to save money. We learned to set up system and database by ourselves without any help. Instead of asking sales and marketing person about the market trends, I had to meet with customers every week to learn about their needs. Instead of write weekly report to managers, I had to document everything and counted every dollar we spend to make sure that we did not exceed our limited budget.”

“An entrepreneur must constantly monitor the market to identify competitors and ready to compete. For team members, the daily monitoring was very stressful because we were under enormous pressure to make sure our product was better than others.  At Microsoft, I never have to worry about risks, but having a startup means you had to deal with risks every day. Some technical risks were easy to fix, but financial risks were more difficult to solve, and market risks were impossible to predict. As an entrepreneur, you learned that the startup controls you and your daily activities. When things go ups and downs, your emotion was also ups and downs as well as your blood pressure. When we fixed a problem, team members would laugh out loud for joys, but when things were out of control, the whole team went mad, and personal conflicts began to happen.”

“A startup must move fast as an opportunity only happens once. If you missed it, it is gone. In the sixteen months working for our startup, we never had time to see movies or going out on a date. I did not have a girlfriend, but others did, and they all broke up. One angry girl told us: “You are all crazy and ruin your lives for the most stupid thing.” My friends in Microsoft also told me that by leaving a good job and chasing after an illusion, I was crazy too.”  It took us more than a year to develop our product, but we could not get any investor interest in what we do. We had a few customers, but our revenues were not good even all of us were working with no salary. That was the time when you evaluated your team members to determine whether they still believed in your vision or not. A good team would stay with you, no matter what happened, but you could not expect everybody to behave the same. Some people began to come late and left early; others had excuses for being sick. It was impossible to keep the team intact when things did not happen as they wish. That was the reality of startup. If anybody says “startup is easy,” I can guarantee that person never start anything.”

“Despite all the turmoil, I kept myself calm, although inside, I felt like I could die. My friends who shared my dream were rejecting my vision, and some began to look for another job. Since I could not keep them, I had to let them go their way and began to recruit others. I went back to Carnegie Mellon many times, but no students wanted to work for a struggled startup for no money in exchange for a piece of the company.  Try to get investors to invest money was more difficult than anything else that I face in life. I had to deal with many rejections until one investor agreed to give me some money just to keep the startup stayed alive.”

“If I stayed with Microsoft, I would never have to worry about anything. My life would be wonderful and I can get a good salary and may be knowing some girls to go out on Saturday night. But being an entrepreneur is hard and lonely, I had to work harder than anyone to overcome these problems. No one teaches me about this, and no one warns me about this. I saw many “startup” seminars with hundreds of students attending with a dream of being rich or being somebody. No one even mentions how difficult it is to start a company. However, I live with my dream although it affected me in the deepest emotion of my psyche. I still remembered your advice: “Anything happens for a reason, as long as you learn from it, you are maturing.”

He smiled: “I know that I am learning and maturing. I am here to present my product to people who attend the conference and hope somebody may interest in it.  Each year, I attend about fifty technical conferences, all over the world, looking for customers and investors. So far, I am not successful yet, but I still have hope.”