Skip to content

Học cả đời

Về truyền thống, bố mẹ bảo con cái họ đi học, học chăm chỉ, thi đỗ, kiếm mảnh bằng, tìm việc làm, và làm việc ở đó cho tới khi chúng về hưu. Bây giờ, thời đại đã thay đổi với nhiều lẫn lộn và bất định, bố mẹ có thể bảo con cái họ cái gì? Đó là câu hỏi nhiều phụ huynh hỏi tôi. Một người mẹ viết: “Tôi nghe nói rằng mọi học sinh đều phải học khoa học, kĩ nghệ, công nghệ và toán học (STEM) vì chúng là nền tảng của mọi việc làm trong tương lai. Nhưng tôi không biết chúng là gì?” Người bố khác hỏi: “Điều đó có nghĩa là học sinh phải không học kinh doanh, nghệ thuật, lịch sử hay văn học không?” Một phụ huynh viết: “Tôi bao giờ cũng khuyên con tôi học ngân hàng hay kinh doanh vì chúng là các việc làm trả tiền nhiều. Giờ tôi có thể nói cho chúng cái gì?”

Ngày nay công nghệ tác động tới mọi ngành công nghiệp, mọi doanh nghiệp, và mọi nước và ý tưởng và làm việc trong một việc làm, một công ti trong cả đời là hoàn toàn lỗi thời  Và chẳng mấy chốc nhiều việc làm sẽ được làm bởi “máy thông minh,” và mọi người sẽ không có khả năng kiếm được việc làm chừng nào họ chưa có kĩ năng thích hợp mà có nhu cầu cao. Tuy nhiên, lời khuyên của tôi KHÔNG phải là về lĩnh vực học tập vì mọi sự đều thay đổi, nhưng học sinh phải coi giáo dục như cuộc hành trình cả đời nơi họ phải liên tục học bất kì cái gì được cần để đáp ứng cho nhu cầu thị trường.

Ngày nay công nghệ là một kĩ năng quan trọng, và mọi người đều cần có khả năng dùng máy tính, tìm thông tin trên Internet, dùng các ứng dụng cơ bản như xử lí văn bản và trang tính, v.v. Mọi học sinh đều phải biết cách viết mã, và dùng công nghệ máy tính để tiếp tục học tri thức và kĩ năng mới. Vì công nghệ sẽ liên tục thay đổi, mọi người đều phải có khả năng điều chỉnh và tiến hoá cùng những thay đổi này. Theo ý kiến của tôi, KHÔNG thành vấn đề bạn học cái gì, nhưng bạn phải biết cách dùng công nghệ và có khả năng áp dụng công nghệ vào điều bạn học. Chẳng hạn, nếu bạn học nghệ thuật, bạn phải biết cách dùng máy tính để hỗ trợ cho bạn trong thiết kế và sáng tạo. Nếu bạn học âm nhạc, bạn phải dùng máy tính để giúp bạn viết nhạc thay vì viết mọi nốt bằng tay. Điều quan trọng cần coi công nghệ như CÔNG CỤ để giúp bạn làm bất kì cái gì bạn cần.

Tôi đã trả lời nhiều email của phụ huynh bằng việc để cho họ biết rằng công nghệ mới nổi lên và công nghệ khác trở nên lạc hậu. Đạt tới thành công nghề nghiệp không dựa trên điều học sinh biết mà điều họ có thể học. Sự kiện là việc làm mọi người làm hôm nay sẽ không còn như vậy trong tương lai. Kĩ năng mọi người có hôm nay sẽ không là kĩ năng con cái họ cần để giữ việc làm của chúng trong tương lai. Bất kể nơi họ sống và họ làm việc cho ai, mọi học sinh đều phải sẵn sàng thích nghi với nhu cầu thị trường thay đổi, nó điều đó là tuỳ ở họ và gia đình họ chuẩn bị cho nghề nghiệp tương lai của chúng bằng việc phát triển thói quen học cả đời.

Cách tốt nhất để phát triển kĩ năng “học cả đời” này là bắt đầu với kĩ năng đọc khi trẻ em còn trẻ. Căn bản của việc đọc yêu cầu vốn từ vựng tốt và việc đoán nhận từ, nơi trẻ em xây dựng nền tảng. Đến lúc chúng vào trường trung học và đại học, chúng cần có được mức độ đọc hiểu thấu nơi chúng hiểu nội dung đầy đủ qua đọc để có khả năng áp dụng nó. Ngày nay nhiều học sinh vào đại học mà không có kĩ năng đọc hiểu tốt. Mọi năm, có những học sinh trượt vì họ không có kĩ năng đọc tốt. Một số người nói với tôi rằng cho dù họ giành nhiều thời gian để đọc, nhưng dầu vậy vẫn không thể hiểu được các khái niệm trong sách giáo khoa. Tôi khuyên họ rằng để cải tiến kĩ năng đọc, họ cần biết lí do cho việc đọc để cho họ sẽ đọc mọi thứ một cách khác đi. Nếu họ đọc tiểu thuyết vì thích thú, họ chỉ có thể đi theo kịch bản, thế rồi đọc lại chúng bất kì khi nào họ thích. Nếu họ đọc từ Facebook, Twitter, Snapchat hay các bài báo trên Internet, họ có thể thoáng nhìn qua nhiều điều và không hội tụ vào bất kì cái gì, trừ phi họ tìm ra cái gì đó thú vị. Tuy nhiên, khi đọc sách giáo khoa, họ phải nhận diện các điều quan trọng để hiểu khái niệm. Họ khong thể đọc sách giáo khoa như họ đọc từ Internet hay tiểu thuyết.

Ngày nay có bằng đại học không phải là đảm bảo cho bất kì cái gì. Ngay cả có được việc làm cũng không trả lời cho nhu cầu về kĩ năng mới học liên tục, đặc biệt trong thời đại mà công nghệ thay đổi nhanh chóng. Đào tạo hướng nghề là tốt khi cho mọi người kĩ năng đặc biệt nào đó, nhưng những kĩ năng đó sẽ cần được cập nhật cứ sau vài năm. Lời khuyên của tôi cho mọi học sinh là “Liên tục học kĩ năng mới bằng việc đọc và đi theo xu hướng trong công nghiệp và sẵn sàng điều chỉnh, thích nghi và học kĩ năng mới thì bạn sẽ không phải lo nghĩ chút nào.”

 

—English version—

 

Lifelong Learning

Traditionally, parents tell their children to go to school, study hard, pass exams, get a degree, find a job, and work there until they retire. Now, time has changed with a lot of confusing and uncertainty, what can parents tell their children? That is the question several parents ask me. A mother wrote: “I hear that all students must learn science, engineering, technology, and math (STEM) because they are the foundation of all the jobs in the future. But I do not know what are they?” Another father asks: “Does that mean students should not study business, arts, history or literature?” One parent wrote: “I always advise my children to study banking or business because they are the jobs that pay big money. Now, what can I tell them?”

Today technologies impact every industry, every business, and every country and the idea of working in one job, one company for the entire life is completely obsolete.  And soon many jobs will be done by “smart machines, ” and people will not be able to get a job unless they have the appropriated skills that are in high demand. However, my advice is NOT about what field to study because things will change, but students must consider education as a lifelong journey where they have to continue to learn whatever needed to meet the market demand.

Today technology is an important skill, and everyone needs to be able to use computers, search information on the Internet, use basic applications such as word processors and spreadsheets, etc. Every student must know how to write code, and use computer technology to continue to learn new knowledge and skills. As technology will continue to change, everybody must be able to adjust and evolve with these changes. In my opinion, it does NOT matter what you study, but you must know how to use technology and be able to apply technology to what you study. For example, if you learn arts, you must know how to use a computer to assist you in your design and creativity. If you learn music, you should use a computer to help you to write music instead of writing all the notes by hand. It is important to consider technology as a TOOL to help you to do whatever you need.

I answered many parents emails by letting them know that as new technology emerges and others become obsolete. Achieve a career success is not based on what students know but on what they can learn. The fact is the jobs that people do today will not be the same in the future. The skills people have today will not be the skills that their children need to keep their job in the future. Regardless where they live and who do they work for, all students must be ready to adapt to the changing market needs, and it is up to them and their family to prepare for their future career by developing a lifelong learning habit.

The best way to develop this “lifelong learning” skill is to start with the reading skill when children are still young. The basic of reading requires good vocabulary and word recognition where children build a foundation. By the time they go to high school and college, they need to get to the reading comprehension level where they understand the content fully to be able to apply it. Today many students go to college without a good reading comprehension skills. Every year, there are students who fail because they do not have good reading skills. Some told me that even they spend a lot of time to read, but still could not understand the concepts in the textbooks. I advised them that to improve the reading skills, they need to know the reason for the reading so that they will read things differently. If they read a novel for enjoyment, they can only follow the scenario, then re-read them whenever they like. If they read from Facebook, Twitter, Snapchat or articles on the Internet, they can glance through many things and not focusing on anything, unless they find something interesting. However, when reading the textbooks, they must identify important things to understand the concepts. They cannot read textbooks as they read from the Internet or a novel.

Today having a college degree is not a guarantee for anything. Even getting a job does not answer the need for the continuous learning new skills, especially in a time when technology changes fast. Vocational training is good at giving people some specific skills, but those skills will need to be updated every few years. My advice to all students is “Continue to learn new skills by reading and following the trends in the industry and ready to adjust, adapt and learn new skills then you will not have to worry at all.”