Skip to content

Thư gửi người tốt nghiệp Công nghệ thông tin

Các em sinh viên thân mến,

Chẳng bao lâu nữa nhiều người trong số các em sẽ tốt nghiệp với bằng cấp trong Công nghệ thông tin (như, Khoa học máy tính, Kĩ nghệ phần mềm hay Quản lí hệ thông tin) các em có lẽ đã thấy rằng có nhiều cơ hội đang chờ đợi các em. Không thành vấn đề nơi các em sống, các em đang trong số ít những người tốt nghiệp có nghề nghiệp cho phép các em tạo ra việc sống tốt.

Với một số người trong các em, tốt nghiệp và có việc làm tốt nghĩa là chấm dứt học tập. Đừng phạm sai lầm đó! Cuộc sống sinh viên của các em có thể chấm dứt nhưng cuộc sống làm việc của các em mới chỉ bắt đầu cho nên việc học phải tiếp tục. Khi các em đi làm, có nhiều điều các em cần học. Đừng nghĩ người quản lí của các em sẽ nói cho các em phải làm gì và mọi điều các em phải làm chỉ là tuân theo các chỉ dẫn. Các em không phải là công nhân dây chuyền lắp ráp mà là công nhân kĩ thuật và việc làm kĩ thuật là nhiều thách thức hơn với nhiều hơn một cách làm nó. Người quản lí của các em tin rằng vì các em tốt nghiệp từ đại học, các em phải biết cách làm việc của các em với hướng dẫn tối thiểu. Họ sẽ phân công cho các em một dự án mà thậm chí các em có thể không hiểu đầy đủ phải làm gì. Đó là lí do tại sao mối quan hệ của các em với các thành viên tổ là quan trọng. Thành công của các em phụ thuộc vào các em có thể học nhanh thế nào và các em có thể làm việc cùng với các thành viên tổ tốt thế nào để hoàn thành công việc. Lời khuyên của thầy là tìm thành viên có kinh nghiệm, người sẵn lòng giúp các em hiểu công việc. Bằng việc dùng kĩ năng làm việc tổ của mình để làm việc với người khác, và dùng kĩ năng kĩ thuật của các em để làm công việc, các em sẽ đi xa hơn trong thăng tiến nghề nghiệp của các em.

Điều đầu tin các em học khi làm việc là kĩ năng kĩ thuật chỉ giúp cho các em giữ được việc làm nhưng để thăng tiến trong nghề của mình các em cần kĩ năng mềm. Nhiều người tốt nghiệp tin rằng họ có nhiều tri thức kĩ thuật hay họ có thể viết mã tốt, họ sẽ làm tốt. Đó là sai lầm! Khác biệt giữa người kĩ thuật giỏi và người kĩ thuật trung bình là ở chỗ họ trao đổi với người khác tốt thế nào. Bằng việc giải thích các ý tưởng của các em một cách rõ ràng và viết lời chú thích tốt, các em để cho người khác hiểu được công việc của các em. Bằng việc viết tài liệu kĩ thuật tốt các em giúp người quản lí, nhiều người không phải là người kĩ thuật, biết các em đã làm gì. Bằng việc giải thích ý tưởng của các em trong các cuộc họp, các em có thể gây ấn tượng cho người khác và thu được sự chú ý của người quản lí rằng các em là người có tiềm năng để đi lên. Một điều quan trọng khác trong khi làm việc là ở chỗ công ti để yếu tố quan trọng nhất cho những công nhân có thể hoàn thành dự án từ đầu cho tới kết thúc. Người quản lí thích đề bạt những công nhân họ biết có thể thực hiện toàn thể dự án mà ai đó khác chỉ có thể làm được một phần của nó. Các em phải học nhanh về mọi pha của dự án kĩ thuật thay vì chỉ viết mã hay kiểm thử vì tri thức về toàn thể vòng đời dự án là chìa khoá cho thành công tương lai của các em.

Sai lầm thông thường nhất trong những người tốt nghiệp khi làm việc là không giữ kĩ năng kĩ thuật của họ được cập nhật. Ngày nay công nghệ thay đổi nhanh chóng, cho dù các em đã có việc làm, các em sẽ vẫn cần học những điều mới. Xin nhớ cho rằng việc học là hoạt động cả đời. Các em càng làm việc lâu các em sẽ càng phải có nhiều kĩ năng vì việc học phải tiếp tục. Các em phải để thời gian để học những kĩ năng mới. Các em phải đọc nhiều sách kĩ thuật hơn, theo dõi các bài báo hay website kĩ thuật để dõi vết công nghệ khi nó thay đổi. Việc làm của các em là KHÔNG được an ninh như các em tưởng nếu các em không giữ cho kĩ năng của mình được cập nhật. Một số người tốt nghiệp tin rằng vì họ tốt nghiệp, có bằng cấp và việc làm, họ không cần học thêm gì nữa. Đó là sai lầm lớn! Không học kĩ năng mới, nghề nghiệp của các em có thể bị ngắn lại. Công ti bao giờ cũng loại bỏ những công nhân khi không có nhu cầu về kĩ năng của họ. Lời khuyên của thầy: Đừng bao giờ dừng việc học.”

Bên cạnh tri thức kĩ thuật, thầy thường khuyên những người tốt nghiệp học về doanh nghiệp và kinh tế để mở rộng cách nhìn của họ. Sinh viên thường hỏi thầy: “Tại sao người Công nghệ thông tin cần biết về doanh nghiệp hay kinh tế?” Ngày nay chúng ta đang sống trong thế giới được kết nối toàn cầu nơi mọi thứ đều tác động lên thứ khác. Công nhân công nghệ cũng hiểu về doanh nghiệp là có giá trị cho công ti hơn là công nhân kĩ thuật thuần tuý. Khi các em làm việc, các em là người có hiểu biết. Các em phải có khả năng nói, chia sẻ ý tưởng, khuyến cáo, thảo luận với những người khác, một số là người quản lí và khách hàng. Các em phải có khả năng hiểu cách nhìn của họ, mà có thể không có tính kĩ thuật. Các em phải có khả năng biết cơ sở doanh nghiệp để biết cách mọi thứ trong công ti làm việc. Tri thức kinh tế sẽ giúp cho các em nhìn vào “bức tranh lớn” về cách doanh nghiệp vận hành và tại sao những điều nào đó xảy ra như chúng vậy. Bằng việc biết cung và cầu, bằng việc biết cạnh tranh, bằng việc biết về toàn cầu hoá và tác động của công nghệ, các em sẽ mở rộng tri thức của các em và biết những kĩ năng nào các em cần thu nhận để tiến xa hơn trong nghề nghiệp.

Là một thanh niên, các em nên cố gắng học những điều mới, làm những điều mới, và thử các việc làm khác nhau ở các công ti khác nhau. Mục đích của các em nên là học các kiểu việc làm các em muốn làm trong 20 tới 50 năm trong đời các em. Thử các việc làm khác nhau là một cách tuyệt vời để học những điều mới và thăng tiến nghề nghiệp của các em tới mức tối đa. Tuy nhiên trong khi các em đang thăng tiến, các em có thể tránh vào các vị trí quản lí trong vài năm đầu của nghề nghiệp của các em. Dễ trở thành người quản lí nếu các em làm tốt. Lĩnh vực kĩ thuật bao giờ cũng cần nhiều công nhân; và nhiều công nhân có nghĩa là họ cũng cần nhiều người quản lí. Nhưng đây là con đường nguy hiểm. Rất khó duy trì năng lực kĩ thuật khi là người quản lí. Nếu các em chuyển sang quản lí trong một thời gian rất ngắn, các em sẽ mất kĩ năng kĩ thuật và sau vài năm, các em sẽ không có kĩ năng kĩ thuật hiện thời. Vì công nghệ thay đổi nhanh, những công nhân mới sẽ không kính trọng các em nếu các em không có kĩ năng hiện thời  thì các em sẽ trở thành người quản lí yếu. Công ti bao giờ cũng cần những công nhân kĩ thuật với kĩ năng được cập nhật nhất để xây dựng sản phẩm mới nhưng không người quản lí yếu nào có thể làm được mấy, đặc biệt nếu họ không được công nhân kính trọng. Và không có kĩ năn kĩ thuật hiện thời, sẽ khó tìm việc làm mới ở công ti khác. Lời khuyên của thầy: Liên tục xây dựng kĩ năng kĩ thuật của các em và chỉ chuyển lên vị trí quản lí sau khi các em có nhiều kinh nghiệm, điều có nghĩa là các em nên làm việc ít nhất năm tới bẩy năm trước khi thậm chí xem xét đi vào vị trí quản lí.

Mọi năm các em sẽ có việc kiểm điểm việc làm và nâng lương. Trong công ti tốt, số tiền nâng lương của các em có liên quan tới chất lượng cuộc kiểm điểm việc làm của các em. Do đó các em nên được chuẩn bị bằng việc liệt kê mọi thứ các em đã làm trong năm và tự đánh giá bản thân mình về các em làm chúng tốt thế nào. Rồi thảo luận danh sách đó với người quản lí của em để xin ý kiến người đó TRƯỚC KHI người quản lí của em chuẩn bị việc kiểm điểm. Phần lớn những người quản lí đều bận rộn; họ thường không nhớ việc hoàn thành của các em và nhiều người thường cho mọi người lên cùng lương để làm cho mọi người hài lòng. Nhưng chính việc làm của các em nhắc nhở người quản lí về điều các em đã làm cho nên họ có thể xem xét các em khác đi và đến cuối các em có thể được bất kì cái gì các em xứng đáng.

Là công nhân tri thức, việc làm của các em không chỉ được đóng góp cho công ti của các em mà còn cho gia đình các em, cho xã hội và cho đất nước các em. Điều đó nghĩa là các em phải nhận trách nhiệm một cách nghiêm chỉnh. Mọi thứ các em làm, các em phải nghĩ về hậu quả. Các em phải có ý thức về chất lượng công việc của các em vì nó tác động lên các em và công ti của các em. Các em phải ý thức về việc là người trung thực và có chính trực cao vì nó tác động lên các em, gia đình các em và xã hội các em. Mọi người đều có thể tạo ra khác biệt cho xã hội nếu họ có ý thức về trách nhiệm của họ. Các em không phải làm cái gì đó lớn hay anh hùng mới tạo ra khác biệt. Một hành động tốt nhỏ, một sự hào phóng hay tình nguyện có thể giúp thay đổi cuộc sống của ai đó. Bằng việc là thành viên có năng suất của xã hội, các em sẽ đóng góp cho đất nước các em theo cách tích cực.

 

—English version—

 

Letter to Information technology graduates

Dear Students,

Soon many of you will be graduating with a degree in Information Technology (i.e., Computer Science, Software Engineering or Information System Management) you probably already see that there are many opportunities waiting for you. No matter where you live, you are among few graduates who have career that allows you to make a good living.

To some of you, graduate and have a good job mean the end of learning. Do not make that mistake! Your student life may end but your working life is just begun so learning must continue. When you go to work, there are many things you need to learn. Do not think your managers will tell you what to do and all you have to do is just follow the instructions. You are not assembly line workers but technical workers and technical jobs are more challenging with more than one way to do it. Your managers believe that since you graduate from college, you must know how to do your job with minimum instructions. They will assign you to a project even you may not fully understand what to do. That is why your relationship with team members is important. Your success depends on how fast can you learn and how well can you work with team members to complete the works. My advice is to find an experienced member who is willing to help you to understand the works. By using your teamwork skills to work with others, and your technical skills to do your work, you will go further in advance your career.

The first thing you learn when working is your technical skills only help you to keep your job but to advance in your career you need soft skills. Many graduates believe that the more technical knowledge they have or how well they can code, they will do well. That is a mistake! The difference between a good technical person and an average technical person is how well they can communicate with others. By explain your ideas clearly and write good comments you let others to understand your works. By writing good technical documentation you help managers, many who are not technical people, know what you have done. By clearly explain your ideas in meetings, you can impress others and get attention of managers that you are person with the potential to move up. Another important thing while working is that company put the most important factor to workers who can complete projects from start to finish. Managers like to promote workers they know can implement the whole project than someone who can do only part of it. You must learn fast about every phase of a technical project rather than just coding or testing as the knowledge of the entire project life cycle is the key for your future success.

The most common mistake among graduates when working is not keeping their technical skills up to date. Today technology changes fast, even you already have job, you still need to learn new things. Please remember that learning is a lifetime activities. The longer you work the more skills you should have because learning must continue. You should take time to learn new skills. You should read more technical books, follow technical articles or websites to track technology as it changes. Your job is NOT secured as you think if you do not keep your skills up to date. Some graduates believe that since they graduate, have degree and job, they do not need to learn anymore. That is a big mistake! Without learning new skills, your career may be short. Company always discards workers when there is no need for their skills. My advice: Never stop learning.”

Beside technical knowledge, I often advise graduates to learn about business and economics to broaden their view. Students often asked me: “Why should Information Technology people need to know about business or economics?” Today we are living in a globally connected world where everything is impacting others. Technology workers who also understands the business is more valuable to a company than pure technical workers. When you work, you are a knowledgeable person. You should be able to talk, to share ideas, to recommend, to discuss with others, some are managers or customers. You should be able to understand their views, which may not be technical. You must be able to know business basics to know how everything in the company works. Economics knowledge will help you to look at the “big picture” of how businesses operate and why certain things happen as they are. By knowing the supply and demand, by knowing competition, by knowing about globalization and the impact of technology, you will broaden your knowledge and know which skills that you need to acquire to further your career.

As a young person, you should try to learn new things do new things, and try different jobs in different companies. Your goal should be to learn what types of jobs you would like to be doing for the next 20 to 50 years of your life. Trying different jobs is an excellent way to learn new things and advance you career to the maximum. However while you are advancing, you may avoid to get into management positions in the first few years of your career. It is easy to become a manager if you do well. The technical field always needs more workers; and more workers mean they also need more managers. But this is a dangerous path. It is very difficult to stay technically competent as a manager. If you move to management in a very short time, you will lose your technical skills and after few years, you will not have current technical skills. As technology changes fast, new workers will not respect you if you do not have current skills then you will become a weak manager. Companies always need technical workers with the most up to date skills to build new products but not weak managers who cannot do much, especially if they do not get respected by workers. And without current technical skills, it will be difficult to find new job in other companies. My advice: Continue to build your technical skills and only move up to management position after you have a lot of experiences that means you should work at least five to seven years before even consider to get into management position.

Every year you will get a job review and a pay raise. In good companies, the amount of your pay raise is relating to the quality of your job review. Therefore you should be prepared by list all the things that you did during the year and evaluate yourself on how well you did them. Then discuss that list with your manager for his opinion BEFORE your manager prepares the review. Most managers are busy; they often do not remember your accomplishments and many often give everybody the same raises to keep everybody happy. But it is your job to remind your manager about what you did so they may consider you differently and in the end you may get what you deserve.

As a knowledge worker, your job is not only contributed to your company but also to your family, to your society and to your country. That means you must take your responsibilities seriously. Everything you do, you must think about the consequences. You must be conscious about quality of your work as it reflects on you and your company. You must be conscious about being honesty and have high integrity as it reflects on you, your family and your society. Every person can make a difference to the society if they are conscious about their responsibilities. You do not have to do something big or heroic to make a difference. A small act of kindness, a small generosity or volunteering can help change someone‘s live. By being a productive member of the society, you will be contributing to your country in a positive way.